dinsdag 30 maart 2010

SITE2010: Invited speaker: Chris Dede

De presentatie "Teaching and assessing 21st century skills" van Chris Dede begint met een overzicht van een aantal belangrijke uitdagingen: shifts in knowledge and skills, development of new methods of teaching and learning en changes in the characteristics of learners. Wat volgt is een filmpje over kinderen met technologie, die je geen les moet geven met bord en krijt. Natuurlijk komt er dan een filmpje met matrix/minority report-achtige tools: schermen waar je op kunt tekenen, dingen kunt verschuiven, met elkaar kan samenwerken aan documenten of foto's, kleine pda's of smart cards met allerlei handige functionaliteiten en informatie over mensen en hun contactgegevens, etc. Heel mooi natuurlijk, ik word daar zelf ook altijd enthousiast van, maar hoe (en vooral wanneer!) kunnen we dit in het onderwijs gaan gebruiken? Ik hoop dat Chris Dede daar antwoord op kan geven. Hij heeft tenslotte al jaren ervaring op het gebied van onderzoek naar ict in het onderwijs en ubiquitous computing.

Chris Dede geeft aan dat elke student voorbereid zou moeten worden om deze nieuwe technologieen te gebruiken. De technologie zelf is (volgens Chris) niet het moeilijke. Wat moeilijk is om mensen erop voor te bereiden om het op een goede manier te gebruiken. Oftewel: ze moeten 21st century skills ontwikkelen. Eigenlijk kunnen web2.0 technologieen al gezien worden als dit soort technologieen: je kan informatie delen (bijv. social bookmarking), je kan informatie verspreiden (bijv. blogs) en er over nadenken en je kunt samen dingen creeeren (bijv. wiki's). Maar hij geeft ook aan dat "new literacies are multiple, multimodel, and multifaceted", oftewel: ze zijn zeer complex! Jenkin's frame for new literacies geeft aan wat het allemaal omvat: play, performance, simulation, appropriation, multitasking, distributed cognition, collective intelligence, judgement, transmedia navigation en networking.

Hoe moet je dit nu voor elkaar krijgen in het onderwijs? Volgens Chris via "collaborative problem resolution via mediated interaction": je moet aan de gang gaan met een moeilijk probleem in een team. Dat probleem moet je eerst vinden, daarna pas oplossen en je moet het probleem samen begrijpen, vanuit meerdere invalshoeken. Dat zou via "situated learning" moeten gebeuren en dat kun je heel goed doen in multi-user virtual environments (MUVE), virtual reality en ubiquitous computing of augmented reality. Chris gaat in op een voorbeeld van een MUVE, waarbij het gaat om "complex causality" van ecosystemen. Een echt meer is omgezet in een virtueel meer en in een game-omgeving gezet. Via een tijdmachine kan het meer bekeken worden in verschillende jaren. Op die manier kan het ecosysteem bestudeerd worden. Daarbij kun je gebruik maken van verschillende meetinstrumenten. Naast echte manieren van meten kun je in een MUVE ook fantasie inbouwen. In dit geval kun je met een duikboot het meer induiken om te kijken wat er onder water gebeurt. Daarnaast kun je een atoom adopteren en elke keer als je in de MUVE komt kun je kijken hoe het met jouw atoom gaat, hoe het atoom beinvloed wordt door omstandigheden, etc.

Maar: hoe meet je nu of kinderen hier iets van leren? Want als je het niet meet is niet bewezen dat het werkt, wordt het niet gezien als iets nuttigs en wordt het heel moeilijk om het te implementeren.. In een aantal onderzoeken worden studenten onderworpen aan een toets nadat ze in bijvoorbeeld een MUVE hebben geleerd. Daarmee kun je wel inhoud testen, maar niet de 21st century skills die je ze ook wilt aanleren. In het onderzoek van Chris Dede is een manier ontwikkeld om ook deze vaardigheden te toetsen: in een MUVE zelf natuurlijk! Binnen de MUVE moeten de studenten 3 taken uitvoeren: probleem identificatie, experimenteren en hypothese opstellen. De studenten krijgen in de omgeving een introductie en gaan aan de slag. Er wordt dan gekeken wat voor soort activiteiten de student uitvoert en studenten kunnen op basis van hun acties adaptief door het systeem geleid worden. Op deze manier kunnen zowel de vaardigheden als de kennis getest worden. Om dit te meten worden hele rijke logfiles gebruikt: waar zijn de studenten geweest in de MUVE, met wie hebben ze gecommuniceerd, wat hebben ze gezegd, wat voor artifacten hebben ze geactiveerd, welke databases hebben ze gebruikt, welke data hebben ze zelf verzameld, welke meetinstrumenten hebben ze gebruikt, welke aantekeningen hebben ze gemaakt.

Dit betekent overigens wel dat de assessment formatief en diagnostisch is, niet summatief, zoals we vaak gewend zijn. Dit geeft meer mogelijkheden om het leren te verbeteren en het zou in de toekomst de summatieve manier van toetsen kunnen vervangen.

Heeft deze presentatie mij nu een antwoord gegeven op de vraag wanneer we meer kunnen doen met ubiquitous-achtige toepassingen? Nee... maar dat zegt eigenlijk al genoeg... Toch loop ik na de presentatie nog even bij hem langs en vraag hem naar een toekomstvoorspelling. Hij vertelt dat hij het in labsettings al voor elkaar heeft, maar voor de "gewone markt"? Dat gaat nog wel een jaar of 10 duren...

SITE2010: Digital Fabrication (2)

Tijdens de lunchpauze had ik de mogelijkheid om Digital Fabrication van wat dichter bij te bekijken. Op een laptop was de software beschikbaar en kon je even snel een figuur maken. In dit geval werd het een doosje met een blauw kleurtje, maar het had ook een rondje, pyramide, of iets anders kunnen worden met een heel andere kleur of zelfs met een foto erop.

Eigenlijk is het heel simpel: je maakt het figuur in de software, je print het uit, je stopt de print in een andere machine die de vouwlijnen maakt en het figuur uitknipt, je haalt het uit het papier en je zet het in elkaar. Dat is alles!


Nu is dit natuurlijk een redelijk simpele manier van digital fabrication. Voor in de klas heel geschikt: de software is zo te zien intuitief te gebruiken en je wordt door het hele print- en knipwerk heen geleid. Toch is het ook wel interessant om meer te weten te komen over de wat geavanceerdere methoden waarbij je ook grotere 3d dingen kan maken...

SITE2010: Digital Fabrication

Digital fabrication is het digitaal ontwerpen van een fysiek object en het dan ook laten maken. Hier worden bijvoorbeeld 3D printers voor gebruikt. Volgens de website van de special interest group (SIG) van SITE op dit gebied geeft digial fabrication veel mogelijkheden voor onderwijs, met name voor science, wiskunde, talen, social studies en art. De SIG onderzoekt manieren om dit voor elkaar te krijgen in het onderwijs. Dit is een nieuw onderwerp voor mij, dus op naar de presentatie!

De presentatie begint met een hele (hele!) korte introductie over STEM (Science, Technology, Engineering and Math) onderwijs en er wordt aangegeven dat de afgelopen jaren veel gedaan is aan curriculumontwikkeling en docentontwikkeling. Langzamerhand willen ze overgaan tot een meer "integrative and transformative approach" en daarbij willen ze direct de docenten ondersteunen. Het idee is om dit via digital fabrication voor elkaar te krijgen.

Maar waar gaat het nu om? Gelukkig laten de presentatoren wat filmpjes zien.. Aan de hand van een filmpje van kinderen op de basisschool zien we dat kinderen iets ebdacht hebben op de computer en dat uitprinten op een speciale printer. Het is een "bouwpakketje" (in idt geval van een soort kubus en een pyramide) dat er in kleur uitkomt en al direct uitgestanst, zodat ze het meteen in elkaar kunnen zetten. De kinderen hebben dus van te voren moeten nadenken hoe het bouwpakket eruit komt te zien, discussieren over hoe het in het echt in elkaar gaat passen, etc. In het onderwijs komen daardoor verschillende aspecten aan bod, zoals dimensies, diepte, geometrische vormen, etc.

In een ander filmpje wordt aangegeven dat het in de toekomst wellicht mogelijk is dat je een digital fabricator in huis hebt, een blueprint van een gebruiksvoorwerp download en dat jouw eigen fabricator dat dan maakt.

In de zaal staat ook een fabricator. Deze versie kan van alles maken van een vloeistof die je in een spuit kan doen, bijvoorbeeld gesmolten chocola. De fabricator is verbonden met een laptop, de laptop stuurt de gegevens van een blueprint naar de fabricator en dan kan er iets gemaakt worden van (in dit geval) chocola.

Het mooie van DigFab in het onderwijs is dat je samenwerkt aan een ontwerp, je deelt ervaringen en informatie met elkaar (ook online), je moet communiceren, je bent bezig met creatief probleem oplossen en "engaged learners become producers of their own STEM knowledge", oftewel, door bezig te zijn met DigFab maak je je eigen kennis op het gebied van Science, Technology, Engineering and Math Education.

Dit filmpje geeft misschien nog wat beter weer wat Digital Fabrication is:

SITE2010: Captology

Tijdens haar keynote noemde Allison Rossett de term "captology". Omdat dit me interessant leek ben ik eens gaan zoeken op internet. Volgens Wikipedia betekent captology het volgende: the study of computers as persuasive technologies. This area of inquiry explores the overlapping space between persuasion in general (influence, motivation, behavior change, etc.) and computing technology. This includes the design, research, and program analysis of interactive computing products (such as the Web, desktop software, specialized devices, etc.) created for the purpose of changing people's attitudes or behaviors.

Op Stanford hebben ze een onderzoeksgroep die zich hiermee bezighoudt. Zij doen onderzoek naar de manier waarop technology zoals websites of mobiele telefoons zo ontworpen kunnen worden dat ze een verandering teweeg kunnen brengen in wat mensen doen en waar ze in geloven. Volgens de onderzoekers zou dit ook een verandering teweeg kunnen brengen in onderwijs/training. Als voorbeeld van persuasive software geven zij Quitnet.com (stoppen met roken) en als voorbeeld van persuasive devices geven ze Baby Think It Over, een "teen pregnancy prevention doll".

Interessant om eens verder over na te denken..

SITE2010: Keynote Allison Rossett

De opening keynote van SITE werd verzorgd door Allison Rossett, een docent aan San Diego State University. Afgezien van het feit dat het een prettige (vaak grappige) presentatie was om naar te luisteren kwam er weinig nieuws naar voren.

Allison begint haar presentatie met het verhaal dat zij al sinds de jaren 90 bezig is met ict: Blackboard en powerpoint. Maar op het moment dat zij gevraagd wordt door haar dean om haar vak echt op het web te zetten heeft ze de excuses die we van nu ook wel kennen.. hoe het nu gaat is al goed genoeg, ik heb hier geen tijd voor, ik hoef niet (ik heb toch al een vaste aanstelling) en, heel belangrijk: mijn face-to-face lessen zijn heel speciaal en uniek.

Waarom is het er toch mee bezig gegaan? Omdat anderen het wel doen, waaronder haar baas! Op basis van allerlei verschillende soorten informatie die je op internet kan vinden is ze gaan zoeken naar mogelijkheden om haar onderwijs te verrijken. Dit deed ze met het idee dat "the hard fact is that e-learning took off before people really knew how to use it" en "not only are our classes not ready for prime time, the people aren't either". Om ervoor te zorgen dat ze zelf wel ready was heeft ze onder andere ervaring op gedaan met het gebruik van social networking om les te geven. Een van de voorbeelden die ze gaf was het gebruik van pinotnet.ning.com, waarbij 50 studenten echt ingeschreven zijn en nog eens 600 andere mensen online aanwezig zijn en discussieren over verchillende onderwerpen.

Uiteindelijk was haar conclusie dat er dus heel veel is, maar blijft de vraag hoe je dat in de praktijk kunt brengen en hoe je ervoor zorgt dat anderen het ook doen. Het enige dat ze daarover zegt is dat je ervoor moet zorgen dat je weet waarom het nuttig is en dat je ervoor moet zorgen dat je voldoende vertrouwen in jezelf hebt. Helaas gaat ze niet in op hoe dat dan precies moet...

Maar: haar studenten waren tevreden (ze geeft volgens mij ook heel veel begeleiding en stopt daar ontzettend veel tijd in) en haar conclusie op basis van haar ervaringen is "I remembered why I love to teach and to design programs, why I like technology, why this is a pretty darn great job!"

SITE2010: de conferentie is begonnen!

Ik ben deze week op de SITE conferentie in San Diego. Speciaal voor "newcomers" zoals ik werd vanmorgen om 8 uur al een bijeenkomst georganiseerd om ons wegwijs te maken in SITE, de verschillende sessies, manieren om betrokken te raken bij SITE en vooral om duidelijk te maken dat SITE "a friendly society" is, waarin je gezamenlijk kan werken aan onderzoek, ict en onderwijs. En... ik krijg mijn eerste "ribbon" :-).

Deze week staat voor mij in het teken van TPACK. Op de UT zijn we druk bezig met TPACK en onderzoek of het TPACK-model gebruikt kan worden in ons werk rondom ict-integratie en docentontwikkeling. Op dit moment zijn we onder andere bezig met een literature review, interviews op scholen, een project samen met Gent en we hebben intensief contact met Punya Mishra, een van de "uitvinders" van TPACK. Samen met hem, zijn collega Matthew Koehler (de andere uitvinder) en een aantal anderen organiseren we een symposium over TPACK. Wij zijn morgen aan de beurt.

Via dit blog een update van mijn TPACK-belevingen deze week! Op dit moment is de opening druk aan de gang en worden verschillende awards uitgedeeld, onder andere aan Chris Dede die later ook een keynote presentatie zal geven, voor zijn grote bijdrage aan het veld van ict in het onderwijs.

woensdag 9 december 2009

OEB2009: Ontwerpprincipes voor leeromgevingen

Tijdens de laatste dag van de Online Educa in Berlijn, tijdens de allerlaatste parallelsessie, mocht ik samen met Ellen van den Berg van de Hogeschool Edith Stein en Wim de Boer van de SLO een zogenaamde "Learnshop" (a mix of expert presentations with small group discussions) verzorgen over ontwerpprincipes voor fysieke leeromgevingen met een virtuele component. Deze Learnshop kwam voort uit een project dat ik samen met de SLO en de Hogeschool Edith Stein uitvoer over studielandschappen en leeromgevingen. Het afgelopen jaar hebben we een aantal scholen voor po, vo en ho bezocht en hebben gekeken hoe deze ingericht zijn. Daarbij was met name aandacht voor de inrichting van studielandschappen of ruimtes die waren ingericht met een specifiek (leer)doel.

Tijdens de Learnshop gaven we een introductie over ons werk tot nu toe en presenteerden we een aantal "issues" die naar voren kwamen tijdens onze bezoeken aan de scholen. Een voorbeeld daarvan is de verwarring over het begrip "transparantie". Een school voor voortgezet onderwijs heeft door een architect een prachtig gebouw laten ontwerpen. Het gebouw voldoet aan allerlei kenmerken van transparantie, met name daar waar het gaat om zichtbare transparantie: veel muren zijn van glas, je kan overal in- en doorkijken, het gebouw is licht en heeft een open sfeer. Alhoewel dit er heel mooi uitziet (en de architect hier ook prijzen voor heeft gewonnen), blijkt deze transparantie in de praktijk niet werkbaar te zijn. Want naar binnen kijken in een klas betekent dat je precies kan zien wat de docent doet en die voelt zich daardoor niet altijd even "veilig". En van de ene klas naar de andere klas kijken om te zien wat je medeleerlingen aan het doen zijn is in het begin natuurlijk erg leuk, maar de leerlingen geven zelf aan dat het ook wel erg afleidend is. Maar wat waren de oorspronkelijke ideeen over transparantie toen de school nadacht over hun gebouw en hun onderwijs? Ging transparantie wellicht over de duidelijkhied van waar een bepaalde ruimte voor gebruikt zou moeten/kunnen worden? Dat is slechts gelukt op 1 locatie in het gebouw: de studio's om muziek te maken. Doordat dat geluidsdichte ruimtes zijn waar muziekinstrumenten staan is het voor iedereen duidelijk hoe deze ruimte gebruikt moet worden.. In het kader van deze casus zijn wij in het project bijvoorbeeld aan de slag gegaan met "functionele transparantie"en hoe je dit voor elkaar kan krijgen.

Een manier om na te denken over dit soort aspecten en hoe dit kan doorwerken op het ontwerp van de fysieke en virtuele leeromgeving is het werken met behulp van ontwerpprincipes. Een ontwerpprincipe heeft de volgende structuur (van den Akker, 1999): “Als je interventie X wilt ontwerpen voor doel/functie Y in context Z, dan wordt aanbevolen om de interventie de karakteristieken A, B en C te geven en dat te doen via procedure K, L en M, vanwege de argumenten P, Q en R”. In het eerste deel is het middel-doel denken van ontwerpen duidelijk te herkennen, in het tweede gedeelte speelt het onderbouwen van dit denken vanuit theoretische achtergronden een wezenlijke rol. Vanwege de expliciete theoretische onderbouwing van het ontwerp kan deze onderbouwing bij de uitvoering ervan ook getoetst worden.

Nu is het niet eenvoudig om even snel aan de gang te gaan met ontwerpprincipes. Toch wilden we de deelnemers aan onze Learnshop aan de slag laten gaan om op deze manier na te denken over de inrichting van een leeromgeving, waarin zowel fysieke als virtuele aspecten een rol kunnen spelen. We hebben daarom de formule voor een ontwerpprincipe vereenvoudigd tot een "als-dan-omdat-je". Als je een leeromgeving wilt ontwerpen met als doel .... dan moet je ervoor zorgen dat.... omdat.....

Het bezig zijn met de als-dan-omdatjes leverde een actieve Learnshop op. In kleine groepjes werd druk gediscussieerd over zowel het formuleren van de als-dan-omdatjes als over het nut en gebruik er van. Het leverde ons een aantal nieuwe interessante opntwerpprincipes op, maar ook het verdere besef dat het discussieren over de inhoud van de ontwerpprincipes minstens zo belangrijk is als het uiteindelijk hebben van de principes.

vrijdag 4 december 2009

OEB2009: The tree of learning

Vandaag is de tweede dag van de Online Educa in Berlijn. De ochtend begint met een presentatie van Gilly Salmon, waarin zij ingaat op de vraag "How can we make the necessary transformation in the future?".

Naar voorbeeld van de Tree of Life van Darwin presenteerde zij de “Tree of learning”.

De wortels van de boom bstaan uit de basis van het onderwijs: van grottekeningen, Raphael’s School of Athens en Erasmus (Hello Holland zei Gilly) naar John Locke en Ralph W Tyler (volgens Gilly de grondlegger van het begrip curriculum).

De stam van de boom is het leren met daarin scholen en universiteiten en informal en vocational learning. Vanaf de stam zoeken de takken hun weg vanaf de boom en door steeds meer variaties komen er meer takken. Vanuit de informele tak komen takken zoals twitter, open educational resources, wikipedia en social learning communities. Vanuit de vocational tak komen work-based learning, professional development, virtuele werelden, simulaties en e-books.

De tak universiteiten bestaat voornamelijk uit de oude universiteiten (Bologna vanaf 1088!), waar de manier van lesgeven nog steeds vergelijkbaar is met vroeger. Deze universiteiten zijn nog maar net bezig met ict-gebruik. Met de nieuwere universiteiten gaat het iets beter, maar zij staan ook nog aan het begin.

Bij de tak scholen worden een aantal interessante voorbeelden gegeven, zoals een school bus in japan, waar kinderen met hun laptop les krijgen en "Hole in the wall" in India en Alsop High School in Liverpool. Alle voorbeelden hebben volgens Gilly allemaal veel “techno-shine” om de tak te laten groeien. Daarbij geeft ze ook aan dat we scholen moeten ontwerpen die inspelen op de toekomst. Laat onze presentatie van vanmiddag daar nou net op ingaan!

Tot slot geeft Gilly aan dat elke instelling voor onderwijs zou moeten weten waar ze vandaan komen en waar ze in de toekomst vandaan komen.. daarbij moeten ze begrijpen dat die twee niet hetzelfde zijn. de vragen die je moet stellen als instelling zijn: Waar wil je naar toe? Wat zijn de uitdagingen? Hoe kan je daar op inspelen? Daarnaast moet je niet constant willen innoveren, maar moet je keuzes maken waarje op in wil springen, zodat je de mogelijkheid hebt om daar mee aan de slag kan gaan. En: instellingen die al jaren (eeuwen..) gewend zijn om “learning” aan te bieden, zullen het het moeilijkst hebben om te veranderen.

donderdag 3 december 2009

OEB2009: School Leadership Teams

De tweede keynote speaker tijdens de Online Educa was Brian Durrant, hoofd van de London Grid for Learning. Aan de hand van een aantal filmpjes liet hij zien wat de meerwaarde van ict is in het po, vo en speciaal onderwijs. De belangrijkste boodschap was dat ict voor zowel de lerende, de leraar als de directie van de school een grote meerwaarde kan hebben. Bij de lerende gaat het dan vooral om het motiverende aspect van ict, de mogelijkheid om flexibel te leren en de "sense of achievement": doordat je online werkt zie je zelf wat je hebt gedaan of gemaakt, maar je kunt het ook aan anderen laten zien. Voor de leraar heeft ict vooral een ondersteunende rol, met name daar waar het gaat om het structureren en organiseren van materiaal. Als belangrijke meerwaarde voor de directie van een school werden de mogelijkheid om samen te werken met andere scholen genoemd, maar ook het hebben van een enthousiaste staf die het leuk vindt om met ict les te geven.

Niet veel nieuws moet ik eerlijk zeggen, maar wat wel interessant was is de aanpak van "school leadership teams". In onze vakgroep werken we de laatste tijd veel met "docentontwerpteams", waarbij docenten samenwerken om het onderwijs te veranderen/verbeteren en op die manier direct te werken aan hun eigen professionalisering. School leadership teams werken via hetzelfde principe, maar dan op het niveau van de directie van de school. Degene die verantwoordelijk zijn voor het nemen van beslissingen op schoolniveau komen regelmatig samen om visie en strategie te bepalen. Daarbij gaf Brian Durrant aan dat bij elkaar komen niet genoeg is, maar dat de school leaders ook training moeten krijgen over bijvoorbeeld change management.

OEB2009: Film "we are the people we've been waiting for"

Op dit moment ben ik aanwezig bij de Online Educa in Berlijn. Een van de keynote speakers is Lord Puttnam, voorheen producer van films zoals The Killing Fields, The Mission en Bugsy Malone. Op dit moment is hij de "chancellor" van de Open University in Engeland. Tijdens zijn keynote ging Lord Puttnam onder andere in op het belang van onderwijs om in te spelen op allerlei ontwikkelingen in de wereld. En daarbij gaat het niet alleen om ontwikkelingen die de wereld vooruit helpen, maar ook om te proberen te voorkomen dat er dingen gebeuren die niet zouden mogen gebeuren, zoals 9-11 en de desastreuze gevolgen van een tsunami of een orkaan. Om een discussie daarover te starten is hij betrokken geweest bij een nieuwe film "We are the people we've been waiting for". De film is te vinden op www.wearethepeoplemovie.com.